Nyaah Dulang

Ditulis ku: DADANG H PADMADIREDJA

SALAH sahiji kaunggulan tèknologi jaman kiwari anu cepet, gampang tur murah pikeun nye­barkeun informasi diantarana facebook jeung twitter anu lum­rah disebut jejaring sosial tèa.

Kujalan nyieun akun face­book atawa twitter sobat-sobat baheula anu teu pernah kapang­gih salila mangpuluh-puluh taun bisa papanggih deui, sanajan ukur di dunya “gaib” atawa maya.

Ukur nyanghareupan com­puter, Laptop, Notebook, atawa ayeuna mah kapsul bari jeung bisa dibabawa kamamana, brèh wè rupa babaturan tèh katempo.

Ngaranna ogè informasi du­nya maya, antara nu hiji jeung nu lianna teu paamprok jongok, in­formasi anu disuguhkeun tèh aya anu saujratna, kumaha ayana, aya anu dipèngkolkeun (benerna ngan satengahna) aya ogè anu bo­hong pisan.

Cicing di Bogor, ngaku di Su­matera, atawa kitu ogè sabalikna. Foto profilna ogè rupa-rupa, aya anu diganti ku poto orok, nini-nini, aki-aki, ah pokona naon waè sakumaha kahayang anu nyieun akunna.

Maksudna ogè rupa-rupa, aya anu bener-bener hayang ngawa­ngun silaturahmi, biasana anu kieu mah informasina tèh jujur, boh ngeunaan ngaran, kota, pagawèan, status.

Aya anu ngan saukur heureuy wungkul, tamba kesel ngurangan kapusing, aya ogè anu tujuanana gorèng, ngagunakeun facebook tèh pikeun nipu batur.

Nepi loba kacaritakeun bu­dak awèwè indit ti imahna bari teu bèbèja kaindungna, lantaran kagègèloan ku babaturan anyar­na anu wawuh tina chatting dina facebook. Wah pokona mah rupa-rupa pisan kajadianana.

Malah sababaraha taun kali­wat mah aya kajadian anu matak ngageunjleungkeun, sawaktu aya salah sahiji anggota ti hiji kasat­uan nyebutkeun yèn dirina mah teu butuh rahayat.

Padahal sasatna anu ngaga­jih manèhanana tèh duitna ti ra­hayat. Lila-lila mah leungit tah, teuing pèdah unggal jalma nya­campah nepi cenah komandanna tèh mere hukuman atawa sanksi.

Enya ku gampang tèa, ukur kari ngetik nepi ka sakapeung mah pareng mukaan facebook tèh sok rada kerung, sabab aya anu ngapload/ngunggah/ngasup­keun hal-hal anu matak muring­kak bulu punduk, kayaning gam­bar-gambar anu teu uni, aya ogè anu masang foto yèn manèhna tèh keur pelesiran di hiji tempat, aya nu ngabèjakeun ngeunaan kadaharan has satempat, saja­rah, èlmu pangaweruh, lagu ah pokona rupa-rupa wè, beunang disebutkeun di dunya maya mah, boh blog, situs, website mani sa­gala aya.

Tinggal ngutekeun ramo, nge­tik anu dipikahayang, brèh wè, rèk tulisan, gambar, video ogè nyampak. Malah ayeuna mah barudak leutik anu masih kènèh sakola di kelas dua SD ogè (sigana sahandapeunana ogè aya) geus palinter nyieun akun facebook.

Hèbatna deui ayeuna mah sa­galana tèh bisa ditempo dina HP, geus kitu barudak anu can sakola (kaasup can asup TK-TK acan) ku kolotna tèh geus dibarèrè HP anu “canggih”, lain ngan saukur bisa nelpon jeung SMS wungkul, tapi bisa ngabrowser salengkep di warnet.

Padahal ceuk ukuran ètika mah èta budak tèh can wak­tuna dibèrè pakakas anu kitu, sapopoèna cicing di imah jeung indungna. Pan lamun bogaeun HP mah sakurangna pulsana tèh kudu dieusian sabab manèhna ogè nyahoeun pareng taya pul­saan.

Malah beunang disebutkeun balukarna jadi gorèng, salian ti ogoan, teu boga ètika/sopan-san­tun/jeujeuhan sarta satuluyna budak èta poho kana dirina.

Kituna mah meureun pèdah boga tèa, kahayang anak sanajan can meujeuhna ditedunan ogè hayoh dipupujuhkeun. Balukar tina èta, loba diantarana barudak anu kasarung ku polahna soran­gan. Sabab kayaan jiwa jeung uteukna can sanggup narima anu anèh-anèh, antukna robah teu saluyu jeung kamekaran jiwa jeung awakna. Bisa jadi lobana tawuran ogè salah sahijina tina nyaah dulang tèa.

Nepi ka loba kolot èlèh ku anak. Lain èlèh gelut, tapi bakat­ing ku nyaah antukna sakabèh kahayangna ditedunan. Kolot teu bisa pisan nyarita henteu. (*)